ดีท็อกซ์ Detox ด้วยวิธีต่างๆ  Methods of detoxification


ในทางการแพทย์ การดีท็อกซ์ Detox จะหมายถึงการขจัด บำบัดสารพิษ ออกจากร่างกาย ของผู้ที่ติดยา สิ่งเสพติด และแอลกอฮอล์นั้น มีอยู่หลายวิธีขึ้นอยู่กับการรักษา โดยส่วนมากแล้ว ศูนย์ดีท็อกซ์ detox centers ต่างๆจะเน้นสิ่งสำคัญในการบริการการบำบัด ที่จะช่วยให้ผู้ที่ติดแอลกอฮอล์และยาเสพติดเหล่านั้น ที่กำลังอยู่ในช่วงทุกข์ทรมานอย่างมาก เพราะร่างกายกำลังต่อต้าน กับความอยากยา หรือแอลกอฮอล์ ให้อาการทรมานเหล่านั้นได้บรรเทาลง ด้วยการเพิ่มวิธีรักษาโดยการดูแลเอาใจใส่ ให้คำปรึกษาอย่างใกล้ชิด และบำบัดจิตใจ ฝึกสมาธิ ให้แน่วแน่ สามารถลดความหงุดหงิด วิตกกังวลลงได้ ซึ่งก็ขึ้นอยู่กับสภาพร่างกายของแต่ละคน

ต่อมาได้มีการพัฒนาวิธีการดีท็อกซ์ detox ที่จะขจัดสารพิษในอวัยวะต่างๆของคนทั่วๆไป ที่ไม่ต้องถึงกับติดยาเสพติด หรือแอลกอฮอล์ โดยดัดแปลงมาในหลากหลายรูปแบบมากขึ้น เช่น การรักษาด้วยน้ำ  การอด งด หรือควบคุมอาหาร การใช้สมุนไพรต่างๆ เช่น การดีท็อกซ์ลำไส้ใหญ่ด้วยน้ำ colon hydrotherapy  การขจัดสารพิษด้วยน้ำผลไม้ body cleansing การอด งดอาหารหรือควบคุมอาหารอย่างเข้มงวด (คล้ายการถือศีลอด Fasting ในศาสนาอิสลาม และคริสต์) แลละการอบเซาว์น่า sauna ซึ่งทุกๆวิธีการเหล่านี้ ต่างก็มุ่งหมายที่จะช่วยเสริมการทำงาน ดีท็อกซ์ detox ตามธรรมชาติของอวัยวะต่างๆ  ให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

การขจัดพิษออกจากร่างกาย detox or body cleansing ด้วยยา ก็มีอยู่หลายวิธีเช่นกัน โดยส่วนใหญ่จะอ้างสรรรพคุณในการขจัดสารพิษที่สะสมอยู่ภายในร่างกาย และสามารถรักษา หรือบรรเทาอาการของโรคต่างๆได้ ซึ่งเป็นผลจากที่ร่างกายได้ขับสารพิษอออกไป ทำให้ร่างกายแข็งแรงขึ้น

จากการศึกษาพบว่า ในกลุ่มประชากรที่มีขนมธรรมเนียม หรือวัฒนธรรม ที่เกี่ยวข้องกับการอดหรือควบคุมอาหารอย่างเข้มงวด fasting เพื่อขจัดพิษ cleansing นั้น จะมีสถิติการเป็นโรคอ้วน และเจ็บป่วยเป็นโรคต่างๆ ที่ชาวตะวันตกเป็นกันนั้นน้อยมาก หลักการขจัดพิษนี้ จึงเป็นที่สนใจของวงการแพทย์เป็นอย่างมาก 

และในช่วงปี ค.ศ. 1920 แพทย์ชาวเยอรมันนี ชื่อ แมกซ์ เกอร์สัน Max Gerson ได้นำหลักการขจัดพิษในลำไส้ ร่วมกับการควบคุมอาหารให้คนไข้ ในการรักษาโรคมะเร็ง ซึ่งหมอแมกซ์ เกอร์สัน ได้เผยแพร่วิธีการรักษาด้วยหลักการนี้ ไปยังสหรัฐอเมริกาในปี ค.ศ. 1938 และเขาได้อยู่ทีนั่นเพื่อพัฒนาการรักษาเพิ่มเติม จวบจนสิ้นชีวิตเมื่อ ค.ศ. 1959

ในยุคระหว่าง ปี ค.ศ. 1920 -1940 เรื่อยไปนั้น การบำบัดรักษาด้วย การขจัดพิษโดยใช้น้ำหรือดีท็อกซ์ด้วยน้ำ hydrotherapy  ด้วยวิธีการที่แตกต่างหลากหลาย เช่นการสวนทวาร และควบคู่ไปกับการควบคุมอาหารโดยงดการบริโภคอาหารบางชนิด แต่เพิ่มสารอาหารที่มีประโยชน์ต่อร่างกายเสริมเข้าไปแทน ตามที่แพทย์ระบุ กลายเป็นวิธีการบำบัดรักษา โรคเกี่ยวกับลำไส้ใหญ่ เรียกว่า colon hydrotherapy ที่แพร่หลายและนิยมมากในสหรัฐอเมริกาในยุคนั้น โดยจะสังเกตว่ามีเครื่องมือที่ใช้ในการดีท็อกซ์ด้วยน้ำ เช่น สวนล้างสำไส้ใหญ่ อยู่ทั่วไปตามโรงพยาบาล คลินิก หรือสถานบำบัดต่างๆ

บางวิธีจะใช้การบำบัดด้วยธรรมชาติ โดยแพทย์จะให้การรักษาโดยใช้สมุนไพรบางชนิด และอาหารเสริมที่ทำจากดอกไม้และรากไม้หลายชนิด การรักษานี้จะเป็นแบบค่อยเป็นค่อยไปไม่ปุบปับฉับพลัน ซึ่งจะเรียกว่า การรักษาโดยธรรมชาติบำบัด Naturopathy ซึ่งก็ได้รับความนิยมเช่นกัน 

การขจัดพิษ นั้นมีอยู่หลากหลายวิธี ขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์ ว่ามุ่งเน้นไปที่ : ขจัดพิษทั้งร่างกาย Whole Body Cleansing หรือ  ขจัดพิษในอวัยวะเฉพาะส่วน Speific Organs Cleansing เช่น ลำไส้ใหญ่ ไต หรือตับ

การขจัดพิษอวัยวะเฉพาะส่วน Specific Organs Cleansing
- การขจัดพิษในลำไส้ใหญ่ Colon Cleansing จะใช้ไฟเบอร์ และอาหารเสริมสมุนไพรอื่นๆที่มีประโยชน์ ในการทำงานขจัดสารพิษที่ตกค้างอยู่ตามรอยหยักต่างๆของลำไส้
- การขจัดพิษในไต Kidney Cleansing จะใช้น้ำผลไม้ อาหารเสริมและสมุนไพรต่างๆ ที่จะขจัดเศษนิ่วที่ตกตะกอนออกจากไต
- การขจัดพิษในตับ Liver Cleansing จะใช้การบริโภคอาหารเฉพาะ เพื่อที่จะทำให้ตับและต่อมน้ำดี ทำงานขจัดสารพิษและไขมันที่มีสารพิษสะสมอยู่ ออกจากร่างกายได้อย่างมีประสิทธิภาพ 

การขจัดพิษทั้งร่างกาย Whole Body Cleansing
- การดีท็อกซ์ขจัดเชื้อโรคปรสิตต่างๆ Parasite cleansing จะบริโภคสมุนไพรรสขมสกัด อยู่ในรูปของของเหลวหรือเป็นเม็ดๆ ในปริมาณเพียงพอจนปรสิตไม่สามารถอยู่ในสภาวะร่างกายนั้นได้
- การอดหรืองดอาหารในช่วงเวลาหนึ่ง Fasting เพื่อให้อวัยวะในส่วนที่ทำหน้าที่ย่อยอาหารและขับถ่ายของเสียได้พักผ่อน ส่งผลให้ร่างกายได้รักษาและพักฟื้นตัวเองโดยธรรมชาติ
- การขจัดพิษด้วยออกซิเจน Oxygen therapy การใช้ปฏิกิริยาเคมีจากกาซออกซิเจนในการสลายสารพิษและแบคทีเรีย
- การขจัดพิษด้วยความร้อน Hyperthermia โดยจะทำให้อุณหภูมิในร่างกายสูงขึ้น เพื่อจะให้ร่างกายเร่งการรักษาตนเองและเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของอวัยวะภายในร่างกาย

การอดอาหารโดยดื่มน้ำได้อย่างเดียว  Water Fasting

ผู้ที่ต้องการขจัดพิษด้วยการอดอาหารดื่มเพียงแต่น้ำ water fasting นั้น จะต้องอดอาหาร และจะดื่มน้ำเมื่อกระหายน้ำเท่านั้น ซึ่งก็เป็นวิธีการที่ผู้ปฏิบัติมีความต้องการ หรือเหตุผลที่แตกต่างกันไป เช่น เพื่อต้องการที่จะเพิ่มประสิทธิภาพแก่ร่างกาย  เพื่อทางด้านการแพทย์ และเป็นพิธีกรรมทางศาสนา
-         เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพแก่ร่างกาย  Health Improvement : ด้วย การอดอาหารแต่ดื่มน้ำขจัดพิษ water fasting บางครั้งวิธีการนี้ จะรวมอยู่ในแผนการอดอาหาร ของการดีท็อกซ์แบบเคร่งครัด Intensive Detox Plan ด้วย เพื่อร่างกายจะไม่ต้องเสียพลังงานในการย่อยอาหาร  แต่จะใช้พลังงานในการขับของเสียที่เป็นพิษออกมาแทน ทำให้ร่างกายได้พักฟื้น ซ่อมแซมกล้ามเนื้อส่วนที่สึกหรอ และปรับตัวจากที่ร่างกายไม่ได้รับพลังงานจากโปรตีนอื่นๆเข้ามาเพิ่มเติม จึงเกิดการปรับตัว โดยดึงเอาพลังงานที่เก็บไว้ในรูปของไขมันออกมาใช้ ซึ่งระบบการเผาผลาญของร่างกาย ก็จะลดลงในช่วงที่ปฏิบัติการดีท็อกซ์อย่างเคร่งครัดนี้ ดังนั้นเระหว่างช่วงนี้ กิจกรรมต่างๆทั้งทางร่างกายและจิตใจก็จะต้องลดลงตาม เพื่อความสอดคล้องและปลอดภัยของระบบต่างๆในร่างกาย
-         เพื่อทางด้านการแพทย์  Medical Requirement : ตามประวัติศาสตร์ การผ่าตัดต่างๆ surgeries คนไข้จะต้องงดอาหารก่อน เป็นเวลาครึ่งวัน ก่อนที่จะเข้ารับการผ่าตัด เพื่อจะลดการเกิดกรดและอาการแทรกซ้อนอื่นๆ ในกระเพาะอาหาร ในระหว่างการผ่าตัด อย่างไรก็ดี จากการวิจัยแนะว่า จะดีขึ้นอีก! หากให้คนไข้ โดยเฉพาะที่เป็นเด็ก ได้ดื่มน้ำบริสุทธิ์ ในชั่วโมงท้ายของการงดอาหาร 
-         พิธีกรรมทางศาสนา Religious Requirement :
พิธีถือศีลอดในศาสนาอิสลาม หรือในศาสนาคริสต์ : ในโบสถ์แคทอลิค Fasting in the Catholic Church ชาวโรมันคาทอลิค จะถือศีลอด water fast ในพิธีชุมนุม Eucharistic Fast  เพื่อเป็นการรำลึกถึงพระเยซู ผู้ที่ยอมเสียสละในการที่จะไถ่บาปแก่ชาวโลก โดยยอมถูกตรึงด้วยไม้กางเขน ในช่วงนี้ จะต้องถือศีลอดอาหาร แต่อนุญาตให้รับประทานยาได้ ตลอดจนผู้ที่มีปัญหาร่างกายต่อต้าน หรือไม่สามารถทำการถือศีลอด ก็จะได้รับการยกเว้น ในโบสถ์คาทอลิคยังมีอีกพิธีอดอีกแบบหนึ่ง ที่เรียกว่า Black Fast ซึงจะสามารถรับประทาน ขนมปังและน้ำได้ ซึ่งตามปกติแล้วการกระทำเช่นนี้ จะปฏิบัติกันเพียงในหมู่นักบวช และผู้ที่เคร่งศาสนา ซึ่งต้องการข่มจิตใจเสมือนการทรมานตน แต่หากชาวคาทอลิคคนใด ต้องการจะปฏิบัติตามพิธีกรรมนี้ก็สามารถเข้าร่วมได้เช่นกัน